Virus gây thiệt hại 8.500 tỷ đồng trong năm 2014

8.500 tỷ đồng là số tiền thiệt hại người dùng Việt Nam tổn thất do các sự cố từ virus máy tính trong năm 2014. Đây là kết quả khảo sát do Bkav thực hiện vào tháng 12/2014. Mặc dù chỉ chiếm chưa đầy 0,1% tổng thiệt hại 445 tỷ USD trên thế giới do tội phạm mạng gây ra, đây vẫn là thiệt hại rất lớn đối với người dùng Việt Nam. 
1. Tin nhắn rác: không giảm mà còn bùng nổ 

90% người dùng thường xuyên bị tin nhắn rác làm phiền, trong đó 43% là nạn nhân của tin rác hằng ngày, gần gấp đôi con số của năm 2013. Bên cạnh tin nhắn rác, người sử dụng cũng phải đối mặt với nguy cơ bị mã độc “móc túi” hằng ngày. Theo thống kê của Bkav, ước tính số tiền thiệt hại do mã độc gửi tin nhắn đến đầu số thu phí lên tới 3,9 tỷ đồng mỗi ngày. 

Virus gây thiệt hại 8.500 tỷ đồng trong năm 2014  ảnh 1

Trong khi các cơ quan chức năng vẫn chưa có biện pháp hạn chế vấn nạn tin rác, người dùng nên có ý thức tự bảo vệ mình thông qua các biện pháp đơn giản như sử dụng phần mềm an ninh cho điện thoại để chặn tin nhắn rác, quét mã độc gửi tin nhắn tới đầu số tính phí.  
2. WiFi miễn phí tại Việt Nam không an toàn 
Trong năm 2014, nghiên cứu của Bkav chỉ ra, WiFi miễn phí tại tất cả các thành phố của Việt Nam tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất thông tin. Trong khi đó theo kết quả khảo sát, 24% người dùng cho biết họ thường xuyên sử dụng mạng WiFi miễn phí để thực hiện các giao dịch ngân hàng và thanh toán trực tuyến. Điều này rất nguy hiểm bởi người dùng có thể bị đánh cắp các thông tin nhạy cảm như tài khoản, mật khẩu, thông tin thẻ tín dụng… 

Virus gây thiệt hại 8.500 tỷ đồng trong năm 2014  ảnh 2

Để được an toàn trong trường hợp cần truy cập các dịch vụ quan trọng, người dùng nên sử dụng kết nối mạng riêng ảo (VPN) để tạo kênh trao đổi thông tin an toàn. Các chuyên gia Bkav cũng khuyến cáo, người dùng cần trang bị phần mềm diệt virus và bật firewall thường trực để được bảo vệ toàn diện.
3. 85% máy tính từng nhiễm virus lây lan qua USB 

Nếu so với con số hơn 90% năm trước, tỉ lệ này dù có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao. Lý giải điều này, các chuyên gia của Bkav cho biết, việc Microsoft cắt bỏ tính năng AutoRun đối với USB từ Windows 7 và trên cả Windows XP phiên bản cập nhật đã giúp giảm đáng kể loại virus này. Tuy nhiên tại Việt Nam, lượng máy tính dùng hệ điều hành Windows XP phiên bản cũ còn tương đối nhiều.

Virus gây thiệt hại 8.500 tỷ đồng trong năm 2014  ảnh 3

4. Mối đe dọa từ các ứng dụng giả mạo trên di động
Ứng dụng giả mạo là nguồn lây lan mã độc phổ biến nhất trên di động trong năm qua. Nguyên nhân của tình trạng này là người sử dụng đang khá “thoải mái” trong cài đặt phần mềm trên điện thoại. Theo khảo sát, chỉ có 13% người dùng xem thông tin nhà sản xuất khi quyết định tải một phần mềm. Tuy nhiên theo các chuyên gia của Bkav, thông tin về nhà sản xuất là yếu tố quan trọng nhất để phân biệt ứng dụng “xịn” và ứng dụng giả mạo. Do đó, người dùng chỉ nên tải ứng dụng của nhà phát triển có uy tín trên các kho phần mềm chính thống để tránh trở thành nạn nhân của ứng dụng giả mạo.
5. Người dùng đã cẩn trọng hơn trong môi trường Internet 
Đây là điểm sáng trong bức tranh toàn cảnh về tình hình an ninh mạng tại Việt nam trong năm qua. Kết quả khảo sát của Bkav chỉ ra tín hiệu đáng mừng khi 40% người dùng đã có thói quen chỉ mở file nhận được từ Internet sau khi đã xác nhận trực tiếp (qua điện thoại, chat…) với người gửi hoặc mở file theo chế độ chạy an toàn (Safe Run). 73% người dùng khẳng định họ thỉnh thoảng hoặc thường xuyên khóa (lock) máy khi rời khỏi bàn làm việc, trong khi tỉ lệ người dùng sử dụng password mạnh (dài trên 8 ký tự, có kết hợp số, chữ viết hoa, ký tự đặc biệt) cũng đã tăng đáng kể. 
Xu hướng 2015
Nguy cơ từ mã độc

Ranh giới giữa phần mềm vô hại và phần mềm độc hại có thể trở nên mong manh, dễ bị lạm dụng. Đồng thời, các “cơn mưa” link độc hại tiếp tục được kẻ xấu phát tán trên mạng xã hội. Đã đến lúc người sử dụng cần cài thường trực phần mềm diệt virus để bảo vệ điện thoại giống như máy tính.    

Khởi đầu với một backdoor xâm nhập máy tính của nạn nhân nhằm thu thập các thông tin về hệ thống, định danh nạn nhân, và gửi về máy chủ điều khiển. Sau đó, dữ liệu này sẽ được khai thác, phân tích và lựa chọn. Kiểu tấn công vô cùng tinh vi này sẽ là hình thức đa hình có chủ đích của phần mềm gián điệp thế hệ mới. 

Internet of Things bùng nổ tạo “thị trường” béo bở cho hacker 
Cuối năm 2014, thông tin hơn 73.000 camera IP, trong đó có gần 1.000 camera tại Việt Nam có thể bị theo dõi được công bố rộng rãi. Nguyên nhân là do người dùng chưa có thói quen quan tâm đến an ninh của những thiết bị này, không thay đổi mật khẩu mặc định của hệ thống trước khi kết nối Internet.    
Sự việc xảy ra trong bối cảnh có nhiều dự đoán các thiết bị kết nối Internet (Internet of Things) sẽ bùng nổ kể từ năm 2015, với sự tham gia của hầu hết các hãng công nghệ tên tuổi trên thế giới.
Nguy cơ từ tấn công DDoS
Trong năm qua, bảo vệ hệ thống trước các cuộc tấn công DDoS là một vấn đề đau đầu với các quản trị mạng. Tại Việt Nam, Bkav nhận được nhiều đề nghị hỗ trợ từ các cơ quan, đơn vị vì hệ thống của họ bị tấn công DDoS, khiến dịch vụ bị ngưng trệ. Trên thế giới, cuối tháng 12 hệ thống mạng Internet tại Triều Tiên bị tê liệt hoàn toàn sau khi bị tấn công DDoS. Gần đây nhất các website của Thủ tướng Angela Merkel và quốc hội Đức bị tấn công nghiêm trọng, không thể truy cập trong nhiều giờ. 
Theo nhận định của các chuyên gia Bkav, tấn công DDoS không xâm nhập được vào hệ thống, không lấy được dữ liệu nhưng lại có thể khiến dịch vụ của nạn nhân bị ngưng trệ hoàn toàn, đồng thời việc triển khai cũng đơn giản hơn so với tấn công xâm nhập. Do đó, xu hướng tấn công DDoS sẽ vẫn tiếp tục trong năm 2015 trong bối cảnh hoạt động của các cơ quan, doanh nghiệp đang rất phụ thuộc vào Internet.